Afyon İş Hukuku

0 Comments

Dostluk (Özet) : Dostluk, her şeyden önce bir düzen demektir. Fakat hukukun öngördüğü düzen, gerçekten gerçekleneşelendiren bir düzen değildir. Dostluk, maşer zarfında insanların bayağı elbette davrandıklarını değil, elbette davranmaları gerektiğini gösterir. Dostluk, kendisine uyulmak ve uygulanmak kucakin vardır. Türe kıymeti dolayısıyla, insanlar arası ilişkileri bir düzene çekmek, maşerî dirimın gerçekleşmesini çıkarmak ister. İnsanlara, “Bana uy; Beni gerçekleştir” buyruğu ile seslenir. Dostluk düzeni, doğduğu andan itibaren bireyin mukabilsına ikrar edilmesi ve uyulması müstelzim, katiyetle rast kurallar olarak çıkar. İnsan, özgür bir varlıktır ve iradesini hukukun buyrukları doğrultusunda kullanabileceği kabilinden, onlara aykırı bir yönde de kullanabilir. Bu nedenle maşer zarfında insanların tutum ve davranışlarının ahbaplık kurallarına uymaması, her hin mümkündür. “İşte ahbaplık, benibeşer davranışlarını değerlendiren, çıkar çatışmalarına çözüm getiren kurallardan, normlardan meydana mevrut bir cümle, bir bütündür.” İnsan-benibeşer, benibeşer-huy ilişkilerinin insanlığın müşterek çıkarı ve huzuru kucakin evrensel ilkelerle güvence şeşna aldatmaınmasıdır. Dostluk, insaniyet seviyesi kucakin göstergedir. Hukukun temeli, kaynağı üzerine biröte düşün ortaya atılmıştır. Bunlar kaynağı: tanrı, sınıf çıkarları, maşer sözleşmesi, huy ve insanlar olarak belirten görüşlerdir. Dostluk Nedir Dostluk, toplumun umumi menfaatini yahut fertlerin ve toplumun müşterek iyiliğini çıkarmak maksadıyla konulan ve hep gücüyle desteklenen kaide, doğru ve kanunların kâffesidür. Henüz münteşir bir tanımıyla ahbaplık, adalete yönelmiş maşerî yaşamma düzenidir. Dostluk Lafız Medlulı Dostluk kelimesi Arapça “doğru” kökünden gelir ve doğru kelimesinin çoğkebir olarak bilinmektedir (galat-ı meşhur). Fellahçda “doğru” kelimesinin çoğkebir “beddua’kak”tır. Türk Anahtar Kurumu’na bakılırsa ahbaplık kelimesi, “Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım zorlaü belirleyen yasaların kâffesidür”. Bunun dışında hukukun “haklar” medlulı da vardır. Mecazi anlamda ise, ahbaplık, hukuk medlulında da kullanılır. Beceri Medlulı Dostluk dönemden döneme değiştiği kucakin hala doyurucu bir tanım bünyelamamıştır. Kant “Dostlukçular hala hukukun tanımını aramaktadırlar” der. Günümüzde en çok ikrar edilen tanımı ise: “Belli başlı bir zamanda muayyen bir toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması büyüklük zoruna (müeyyide) bağlanmış kurallar kâffesidür.” Ilmî bir disiplin olarak ahbaplık, kendi zarfında gerçek olarak ikiye ayrılır. Umumi olarak hukukun zevat arası ilişkileri bap kayran kısmına Özel Dostluk, zevat ile büyüklük yahut devleti oluşturan kurumlar arası ilişkileri düzenleyen kısmına ise Bütün Hukuku adı verilir. Bu ayırım roma hukukundan kalma bir ayrımdır (ius privatum-ius publicum). Uygar Dostluk, Ticaret Hukuku ve Devletler Özel Hukuku özel hukukun, buna ivaz Kanunuesasi Hukuku, Ukubet Hukuku ve İdare Hukuku hep hukukunun serlıca madun dallarıdır. Dostluk Kuralları ve Özellikleri Hukuku vesair toplumu düzenleyici kurallar olan örf ve adetler, gelenekler ve dinlerden ayıran özellik büyüklük aracılığıyla güvenceye aldatmaınmış ve cebri yaptırımlara mevla olmasıdır. Dostluk kuralları benibeşer davranışlarını düzenler ve bulunmuş olduğu toplumun fehamet yargılarını taşır. Soyutluk ve genellik özelliği sayesinde müşabih nitelikteki umum durumlarda uygulanması sağlamlanır. Yaptırım (Müeyyide) Dostluk kayranında yaptırım hep gücü ile uygulanır. Hukuka uymayı zorlama, uymayanları cezalandırma ve uyulmadığı durumlardaki zararları en aza indirmek kucakin kullanılır. Dostluk düzenini sağlamlamayı ve korumayı ammaçlayan yaptırımlar gene ahbaplık düzeninin öngördüğü şekilde alegori getirilir. Maddi ve içsel yaptırımlar olarak ikiye ayrılır. Maddi yaptırımlar hukuka aykırı durumlarda uygulanırken içsel yaptırımlar bu durumları mâni olmak kucakin kullanılır. Ukubet hukukunda ölüm, hapishane ve dünyalık cezaları; temel hukukunda siyasetten men, kelepir kapatma; vergi hukukunda vergi ve kaçakçılık cezaları kabilinden daha bir ahbaplık dallarında daha bir yaptırımlar vardır. Hukukun Dayanağı Hukukun dayanağı ile alakadar çeşitli dönemlerde kuramlar üretilmiştir. Bunları sıralamamız icabında; şuuri bir irade olarak gkalıntı kuramlar, irade dışı olarak gkalıntı kuramlar ve pozitivist kuramlar. Bu kuramların bazenlar felsefik değil ortaya konduğu devrin sorunlarını çözmek yahut siyasal görüşleri ahbaplık biliminde dile getirme ihtiyacından ortaya çıkmıştır. İdesi ve ideali hak olan ahbaplık, umumi olarak şu şekilde tanımlanabilir: “Dostluk, adalete yönelmiş maşerî bir yaşamma düzenidir.” Bu tanımdan, hukukun üç ayrı fonksiyonu alegori getirdiğini görmekteyiz. Bu fonksiyonlar düzen, kılgı yarar ve adalettir. Hukukun Toplumdaki Fonksiyonları 1. Düzen Fonksiyonu Hukukun bu fonksiyonu ile anlatılmak maksut, hukukun maşerî dirimı düzenleyip insanların amerikan barış ve asayiş zarfında bir arada yaşamalarını sağlamlamaktır. 2. Ameliye Yarar (Içtimai İhtiyaçların Huzurlanması) Hukukun kılgı amacını, maşerî gerçeklik belirler. Dostluk bu fonksiyonu ile maşer zarfında yaşayan insanların, birbirleri ile kurmak zorunda oldukları ilişkilerini ve biyolojik, ruhsal bir varlık olarak insanoğlunun bünyesından meydana gelen gereksinimlerinı mukabillamaya çaldatmaışır. Dostluk bu fonksiyonu ile mevlit, muta nikâhı, ölüm vb. önemli biyolojik vakaları da çeşitli hükümlerle düzenler. Tek ahbaplık düzeni dirimın gerçek gerçeklerini görmezden gelemez. Dostluk düzeni, insanoğlunun tabii bünyesına ve bundan gelecek mevrut gereksinimlerine müsait yürütmek zorundadır. Dostluk önemli ölçüde, ekonomik gerçeklere de kapalıdır; ekonomik gereksinimlara uymalı ve onları mukabillamalıdır. 3. Türe Dostluk bu fonksiyonu ile muayyen bir organize şeşna aldığı içtimai gereksinimlerı, özü salt bir müsavat düşüncesi olan hak ölçüsüne vurarak sahici kimliğini kulaklıır. Hukukun idesi ve ideali adalettir. En endamsız tanımıyla hak, “bir müsavat düşüncesi”dir. “Türe, nesnel (objektif) ve öznel (sübjektif) yürütmek üzere iki daha bir anlamda kullanılır. Türe haddizatında ahlâki bir kavramdır; Bu kapsamda, fazilet, fazilet medlulında kişisel bir özelliği deyimler. Erkek her hin haklı olana yönelir, her insana kendine düşeni serpmek yolunda ruzuşeb ve değçalışmamez bir çaba gösterir. İşte bu tutum ve çabayı gösteren hak, özne (süje) ile alakadar oluşundan ötürü öznel (sübjektif) hak olarak nitelenir. Bir fazilet olan öznel adaletin dışında ve ondan önce nesnel (objektif) bir hak mefhumı vardır. Nesnel hak, kişinin bir özelliğini değil, kişilerin somut durumlarda gerçekleştireceği takanak biçiminin bir özelliğini deyimler. İşte ahbaplık kayranında hukuki fehamet olarak laf konusu olan hak de, bu nesnel anlamda adalettir. Çünkü ahbaplık, insanlar arası ilişkileri biçimlendiren, onlara görünür ve rüşvetlanabilir bir düzen veren, bu amaca yönelen normlar kâffesidür.” Cemiyet kucakindeki davranış ve ilişkilerin değerlendirilmelerini kucakaziz kurallar umumü olarak ahbaplık, bu değerlendirmelerde hak ölçüsünü kullandığı ve takmak durumunda bulunmuş olduğuna bakılırsa, adaletin böylelikle, hukukun da bir değerlendirilme ölçüsü olacağı doğaldır. Dostluk normlarında hak acaba ne ölçüde yansıtılmıştır ? Mevcut ahbaplık ne denli adaletlidir ? İşte burada kanun üstü hak mefhumı ortaya çıkmaktadır. Bu, bütün ahbaplık sistemine ve sistemlerine hâkim mevcut, nesnel ve salt bir fehamet niteliğindeki adalettir. Dostluk bir maşer düzenini kucakerir. Hukukun varlık sebebi de adalettir; icap bulunan düzeni gözlemek, gerekse onu değçalışmatirmeyi meşrulaştırmak kucakin her hin adalete servurulur. Nesnel ve kanun üstü hak hukukta mukabilmıza yerleşmiş ahbaplık düzenlerinin birincil örneği, olması müstelzim ahbaplık medlulında ahbaplık idesi olarak çıkar. Bu niteliği ile hak, bulunan ahbaplık düzenlerinin kendisine müsait olup olmadığı açısından bir fehamet ve istimara ölçüsü olur. Gene bu özelliği ile hak, aynı zamanda hukukun idealidir. Hukukun görüntülemek amacını güttüğü şey adalettir. Birbirleri ile pozitif ve olumsuz mukabillıklı ilişkilerde mevcut bu üç fonksiyon istikrar zarfında olduklarında, adil bir ahbaplık düzeninin gerçekleşmesi sağlamlanır. Olağan olarak bütün ahbaplık normları bu üç fonksiyonu da kapsar. Sonuç olarak ahbaplık, hem adaleti gerçekleştirecek, hem maşerî yaşamma uyacak, hem de bu maşerî dirimın amerikan barış zarfında sürebilmesi kucakin bir düzen görünümünü sağlamlamaya çaldatmaışacaktır.

https://www.arabacihukuk.com/

Etiketler: , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.